Interpelacja nr 20163

Szanowny Panie Ministrze,

powzięliśmy informację o niepokojących działaniach Krajowej Administracji Skarbowej podejmowanych podczas tegorocznych dożynek i innych wydarzeń o charakterze lokalnym. Chodzi o kontrole dotyczące ewidencjonowania sprzedaży prowadzone podczas dożynek w Małopolsce. Według informacji, które pojawiły się w przestrzeni publicznej, podczas dożynek w jednej z miejscowości funkcjonariusze małopolskiego urzędu celno-skarbowego prowadzili kontrole dotyczące ewidencjonowania obrotu, a wśród ukaranych znalazły się również koła gospodyń wiejskich.

Problem ten należy rozpatrywać w szerszym kontekście funkcjonowania kół gospodyń wiejskich. Są to organizacje, których działalność w znacznej mierze służy integracji mieszkańców, podtrzymywaniu lokalnych tradycji, kultywowaniu dziedzictwa kulinarnego i organizowaniu wydarzeń społecznych. Koła uczestniczą w dożynkach, festynach i innych wydarzeniach, podczas których przygotowują tradycyjne potrawy, ciasta czy inne produkty, często wykonywane przez członkinie koła własnymi siłami.

W praktyce środki uzyskiwane przy okazji takich wydarzeń są zazwyczaj przeznaczane na dalszą działalność koła, organizację kolejnych przedsięwzięć, zakup produktów i materiałów czy realizację celów społecznych. Nie chodzi więc o regularną działalność handlową prowadzoną w celu osiągania dochodu przez osoby zaangażowane w działalność koła. W tym kontekście konieczne jest wyjaśnienie, czy państwo nie powinno w sposób szczególny uwzględniać charakteru i skali tego rodzaju działalności. Trudno bowiem uznać za racjonalną sytuację, w której członkinie lokalnej organizacji społecznej, przygotowujące podczas dożynek pierogi, ciasta czy inne tradycyjne potrawy, traktowane są w praktyce jak podmioty prowadzące regularną działalność handlową, a następnie karane za niedopełnienie obowiązków właściwych dla obrotu gospodarczego.

Wątpliwości budzi również proporcjonalność takich działań. W przypadku niewielkich, okazjonalnych przedsięwzięć, których celem jest przede wszystkim działalność społeczna, integracja mieszkańców i kultywowanie lokalnych tradycji, zasadnicze znaczenie powinno mieć raczej zapewnienie prostych i jednoznacznych zasad niż podejmowanie działań kontrolnych, które mogą być odbierane przez lokalne społeczności jako nadmiernie represyjne.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Finansów posiada wiedzę o kontrolach Krajowej Administracji Skarbowej prowadzonych podczas tegorocznych dożynek i innych lokalnych wydarzeń, w ramach których kontrolowano koła gospodyń wiejskich pod kątem ewidencjonowania sprzedaży? Jeżeli tak, proszę o wskazanie liczby takich kontroli oraz liczby stwierdzonych naruszeń.

Ile mandatów nałożono na koła gospodyń wiejskich w latach 2025–2026 w związku z niewydaniem paragonu lub nieewidencjonowaniem sprzedaży, jaka była ich łączna wartość i w ilu przypadkach dotyczyło to sprzedaży prowadzonej podczas dożynek, festynów lub innych jednorazowych wydarzeń lokalnych?

Czy kontrole KGW podczas dożynek lub podobnych wydarzeń były elementem zaplanowanych działań KAS, czy też wynikały z indywidualnych decyzji poszczególnych jednostek? Jeżeli były zaplanowane lub koordynowane, proszę o wskazanie, kto podjął decyzję o ich przeprowadzeniu i jakie były kryteria wyboru kontrolowanych podmiotów.

Jakie dokładnie okoliczności decydują o tym, że okazjonalne oferowanie przez KGW własnych wyrobów podczas dożynek lub festynu jest traktowane przez KAS jako sprzedaż wymagająca określonego sposobu ewidencjonowania? Proszę o przedstawienie jednolitych zasad stosowanych przez KAS w takich przypadkach.

Czy Ministerstwo Finansów analizowało proporcjonalność prowadzenia kontroli i nakładania mandatów w sytuacji, gdy działalność KGW podczas konkretnego wydarzenia ma charakter okazjonalny, a uzyskane środki są przeznaczane na dalszą działalność koła, a nie na dochód jego członków?

Czy Ministerstwo Finansów zamierza wprowadzić lub doprecyzować rozwiązania pozwalające na prostsze dokumentowanie okazjonalnej działalności KGW podczas dożynek, festynów i innych wydarzeń lokalnych, tak aby obowiązki administracyjne były dostosowane do niewielkiej skali i społecznego charakteru tej działalności?

Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę kosztów kontroli tego rodzaju w stosunku do wartości ustalonych w ich wyniku należności i mandatów? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników takiej analizy.

Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby KGW, które w wyniku kontroli KAS zrezygnowały z udziału w sprzedaży lub organizacji stoisk podczas dożynek i innych wydarzeń lokalnych?

Czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę przyjęcia zasady, zgodnie z którą przy prowadzeniu czynności kontrolnych wobec KGW podczas wydarzeń o charakterze lokalnym uwzględniany byłby społeczny, kulturalny i okazjonalny charakter ich działalności oraz jej rzeczywista skala?

Czy minister finansów i gospodarki planuje podjęcie działań, które zapewnią jednolitą praktykę KAS wobec kół gospodyń wiejskich w całym kraju i wyeliminują sytuacje, w których podobna działalność podczas lokalnych wydarzeń jest odmiennie kwalifikowana przez poszczególne jednostki KAS?